Aydın Mobil Şehir
Aydın Haberleri, Gezilecek Yerler, Nerede Ne Var!

Para Politikası Araçlarını Etkin Kullanmak

Saygıdeğer okurlar,

Ülkemizde, geçtiğimiz 2021 yılı başında 7,43 TL olan dolar kuru, Şubat 2021 de 6,89 TL ya kadar gerilemişken, Merkez Bankası Başkanı Naci Ağbal’ın Mart 2021 ayında görevden alınması ve yeni Merkez Bankası yönetiminin 23 Eylül 2021 tarihinde faiz indirimlerine başlamasıyla tablo değişmeye başlamış, Eylül 2021 sonunda 8,90 TL olan dolar kuru Ekim ve Kasım 2021 aylarında devam eden faiz indirimleri ile hızla yükselmiş ve Aralık ayındaki son faiz indirimi ile 20 Aralık 2021 tarihinde 18,36 TL gibi bir zirveye ulaşmıştır.

20 Aralık 2021 gecesi Hükümetin Kur Korumalı Mevduat uygulamasını başlatması ve TCMB’nin örtülü müdahalesi ile kurda çok önemli düşüşler yaşanmış ve yıl sonunda dolar kuru 13,25-13,30 seviyelerine gelmiş ancak buna rağmen Türk Lirası 2021 yılında dolar karşısında en fazla değer kaybeden gelişen ülke para birimi olmuştur.

Diğer taraftan ABD’de yükselme trendine giren enflasyonun kontrol altına alınması amacıyla, faiz artışları yapacağını önceden bildiren ABD Merkez Bankası (FED) ilk faiz artışını 16 Mart 2022 tarihinde 25 baz puan olarak yapmış, daha sonra 04 Mayıs 2022 tarihinde 50 baz puan, 16 Haziran 2022 tarihinde 75 baz puan artış yaparak faiz oranlarını arttırmaya devam etmiş ve politika faiz oranını %1,50-1,75 seviyesine yükseltmiş; Mayıs 2022 ay sonu itibariyle yıllık %8,6 olan, Haziran 2022 ay sonu itibariyle yıllık %8,8 olması beklenen enflasyonun %9,1 olarak gerçekleşmesi üzerine Temmuz 2022 ayında yapmayı planladığı 50-75 baz puanlık faiz artışı beklentisinin, 100 baz puana yükselmesine yol açması dolayısıyla dolar endeksi 107-108 gibi rekor seviyelere yükselmiş ve tüm dünyada dolar hızla değer kazanma sürecine girmiştir. Örnek vermek gerekirse, 2021 sonu itibariyle Eur/Usd paritesi 1,1330 seviyelerinde iken 14 Temmuz 2022 itibariyle 1,0000 seviyelerine kadar gerilemiş ve 1 dolar 1euro’ya eşit hale gelmiş, usd/jpy 115,12 iken 138 seviyelerine yükselmiş, gbp/usd 1,3502 iken 1,1845 seviyelerine gerilemiştir.

Ülkemizde ise Haziran 2022 sonu itibariyle yıllık enflasyon oranı %78,62 olmuş, yılbaşından Haziran 2022 sonuna kadar olan 6 aylık dönemde ise %42,35 olarak gerçekleşmiştir. En yüksek enflasyon oranı, petrol fiyatlarının 120 dolar seviyelerine kadar yükselmesinden kaynaklı olarak ulaştırma grubunda ortaya çıkmış ve %123,37 olmuştur. Bunu, %93,93 oranı ile gıda ve alkolsüz içecekler takip etmiştir. Üçüncü sıradaki en yüksek oran, ev eşyalarındaki enflasyon oranı olup, %81,14 olmuştur. En düşük enflasyon oranı ise %23,74 ile haberleşme, %26,99 ile giyim ve ayakkabı, %27,76 ile eğitimde gerçekleşmiştir.

Ülkemizdeki bu yüksek enflasyonun kontrol altına alınabilmesi, döviz kurlarındaki artışın önüne geçilebilmesi açısından büyük önemi olan TCMB Para Politikası Kurulu’nun, aylık toplantılarda aldığı kararlara bakıldığında; 2022 yılında şimdiye kadar yaptığı 7 toplantıda politika faizini %14 seviyesinde sabit tuttuğu görülmüş, ana görevi olan fiyat istikrarını sağlayabilmek ve döviz kurlarındaki artışı kontrol edebilmek amacıyla selektif kredi uygulamaları, kredilerin büyüme hızını kontrol ve makro ihtiyatı politika setini uygulama şeklinde bir yaklaşım ortaya koymuştur.

Makro ihtiyati politika setinin başlıca araçları ise, kredi teminat oranları, minimum sermaye yeterlilik oranı, kredi büyümesi veya kaldıraç için referans değerler belirlenmesi, borçlanma kaynağına ve vadelerine göre değişen zorunlu karşılık uygulamalarıdır. Bu araçların büyük bölümü, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun yapmış olduğu yeni düzenlemeler ve getirdiği yeni kurallar ile uygulamaya girmiştir. Maliye Bakanı yaptığı açıklamada, önceliklerinin enflasyonu dizginlemekle birlikte, sabit gelirli vatandaşların gelirlerini arttırmak, ekonomideki büyümeyi, üretimde çarkların dönmesini sağlamak ve istihdamı korumak ve yükseltmeyi öncelemek olduğunu belirtmiştir.

Bu çerçevede, 2022 yılında uygulanacak asgari ücret Temmuz2022 başından itibaren %30 arttırılmış, kamu çalışanlarının, tüm emeklilerin maaşları enflasyon göz önüne alınarak yükseltilmiştir. Enflasyondan kaynaklı kamu görevlilerinin ve emeklilerin maaşlarında yapılan ve yapılacak olan artışlar, doğalgaz ve elektrik fiyatlarında yaşanan maliyetlerinin sübvanse edilmesi, BOTAŞ’a yapılan kaynak transferleri ve birçok farklı harcama kalemlerindeki artışlar göz önüne alınarak tüm bunların finansmanı için Haziran 2022 ayında Ek Bütçe tasarısı hazırlanarak Meclise getirilmiştir. Ek bütçe ile genel ve özel bütçeli idarelerin bütçelerine 880,474 milyar TL ödenek eklenmiş; ek bütçe ödeneği için 1.080,515 milyar TL genel bütçe gelir artışı konulmuştur.

Türkiye’de son 1 yılda ortaya çıkan yıkıcı enflasyonun kısa bir zamanda kontrol altına alınabilmesi için Merkez Bankası’nın, enflasyonu kısa zamanda kontrol alma konusunda dünyada kabul gören para politikası araçlarını daha etkin olarak kullanması, diğer kurumların da (Maliye Bakanlığı, BDDK, SPK, SBB gibi) uygulayacağı strateji ve politikalar ile buna katkı sağlaması, ülkemiz ekonomisinin böylesine kritik bir dönemde istikrara kavuşması açısından oldukça önem arz etmektedir.

 

 

İlginizi Çekebilir
Yorum Yapın